Öğrenme


Soykırım belleğinin aktarımı açısından bakıldığında, Türkiye’de inkâr etrafında şekillenen bir kesintinin söz konusu olduğu söylenebilir. Soykırım tabusu karşısında katı bir şekilde sessizliğe itilen Ermeni gençler için konunun gündeme gelmesi, ancak soykırım belleğini canlandıran, aktarımı güçlendiren ve hatırlama örüntülerini yeniden şekillendiren 19 Ocak sonrasında mümkün olabilmiştir. Aynı zamanda Dink suikastı ile soykırım arasında sadece bellek üzerinden değil, soykırım olgusunun bizatihi kendisi üzerinden de kurulan bağlantılar, bu olayı günümüz Türkiyeli Ermeni gençliği açısından kritik bir konuma yerleştirir.

Ermenistan’da, soykırım anlatısı sonraki kuşaklara tüm detaylarıyla aktarılmıştır. Tehcir öncesindeki yaşam, tehcirin başlaması, Türkiye’den Ermenistan’a giden yoldaki duraklar, Ermenistan’da ilk yıllarındaki çekilen zorluklar bazı durumlarda yetimhanede geçirilen çocukluk gibi temel öğelere sahip bu kronolojik anlatının çoğu zaman beraberinde süreçte gerçekleşen mezalim ve katliamlara ilişkin çeşitli travmatik imgeleri taşıdığı ama bunların yanı sıra direniş anılarıyla da bezendiği gözlemlenmiştir.

Lübnan’da soykırım anlatısı, genellikle soykırımdan kurtulan büyük büyük anne ve babaların tüm başlarından geçenleri kronolojik bir biçimde betimlemek yerine aile büyüklerinin başından geçmiş ilginç, özgün, anekdotlara odaklanır. Lübnan’da cemaatler içinde güçlü bir aktarım olduğu düşünüldüğünde aileden aktarılan soykırım anlatısının cemaatler tarafından aktarılan kanona dönüşmüş anlatıdan farklılaşan kesitlere vurgu yapması anlaşılır.

Ermenistan’daki kronolojik anlatıdan, Lübnan’daki anekdotik anlatıdan farklı olarak Fransa’da soykırım anlatısının jenealojik bir anlatı olduğundan bahsedilebilir. Gençlerin soykırıma dair anlatıları ilgi derecesine göre daha az detaylıdan daha çok detaylıya doğru çeşitlenen bir yelpazede ortaya çıkar. Gençler tarafından çizilmeye çalışılan soy ağacına asılmak için derlenen soykırım anlatısı Fransa’da hâkim olan “bellek ödevi” ve “insan hakları” gibi söylemlerin etkisi altındadır.